واژینیت

واژینیت

واژینیت التهاب واژن است که معمولا به علت عفونتها ایجاد می شود .

 

 واژینوز باکتریایی :

این حالت نوعی تغییر در فلور نرمال باکتریایی واژن است که به از بین رفتن لاکتوباسیلهای مفید واژن و در نتیجه به رشد بیش از حد باکتریهای بیماری زا می انجامد.

شایع ترین شکل واژینیت ،واژینوز باکتریایی است ،باکتریهای بی هوازی در کمتر از۱ درصد فلور زنان طبیعی یافت می شوند.

با وجود این در زنان مبتلا به واژینوز باکتریایی غلظت بی هوازی ها و نیز گاردنلا واژینالیس و مایکوپلاسما هومینیس ،۱۰۰-۱۰۰۰ برابر زنان طبیعی است .

در این بیماری معمولا لاکتوباسیلوس ها وجود ندارند.

مشخص نشده است که چه عاملی سبب آغاز تغییر فلور طبیعی واژن میشود.

چنین فرض شده است که قلیایی شدن مکرر واژن که در اثر نزدیکی های مکرر جنسی یا استفاده از دوش واژینال رخ میدهد، نقشی را در این زمینه بر عهده دارد.

به دنبال از بین رفتن لاکتوباسیلوس های طبیعی، بازسازی مجدد فلور طبیعی واژن دشوار و عود واژینیت شایع است .

در مطالعات متعدد ،ارتباط واژینوز باکتریایی با عواقب نامطلوب شدید نشان داده شده است:

در زنان مبتلا به واژینوز باکتریایی خطر بیماری التهابی لگن به دنبال سقط ،عفونت های کاف واژن به دنبال هیسترکتومی و غیر طبیعی بودن سیتولوژی سرویکس ،افزایش میابد.

خانم های باردار مبتلا به واژینوز باکتریایی ،در معرض خطر پارگی زود هنگام پرده های جنینی، لیبر و زایمان پره ترم، کوریو آمنیوتیت و آندومتریت پس از سزارین قرار دارند.

تشخیص:

بوی بد ماهی از واژن به مشام میرسد و ترشح از واژن وجود دارد .

ترشحات واژن خاکستری رنگ اند و به صورت لایه ای نازک دیواره واژن را گرفته اند.

 PH این ترشحات بیش از ۵/۴ است .

 با افزودن KOH به ترشحات واژن بوی آمین مانند و شبیه بوی ماهی متساعدمی شود.

در این التهاب واژن درمان شریک جنسی توصیه نمیشود.

 

واژینیت تریکومونایی :

نوعی انگل فلاژل دارِ منتقل شونده از طریق جنسی به نام تریکومونا واژینالیس عامل واژینیت تریکومونایی است.

میزان انتقال این عفونت زیاد است.

۷۰ درصد مردان پس از یک بار نزدیکی با فرد آلوده گرفتار این بیماری می شوند.

و این مسئله نشان میدهد که میزان انتقال از مرد به زن از این حد نیز بالاتر میرود.

واژینیت تریکومونایی اغلب با واژینوز باکتریایی همراه است . 

تشخیص :

واژینیت تریکومونایی با ترشح واژینال ِچرکی حجیم و بد بو همراه است که امکان دارد با خارش ولو همراه باشد .

ترشحات واژن ممکن است از واژن به خارج تراوش کنند .

ممکن است اریتم تکه ای واژن و سرویکس توت فرنگی شکل قابل مشاهده باشد.

 PH ترشحات واژن معمولا بالای ۵ است .

در بیماران مبتلا به واژینیت ِتریکومونایی خطر سلولیت ِ کاف به دنبال هیسترکتومی افزایش میابد .

خانم های باردار مبتلا به واژینیت تریکومونایی در معرض خطر بالای پارگی زود هنگام پرده ها و زایمان پره ترم قرار دارند.

به علت ماهیت آمیزشی واژینیت تریکومونایی، خانم های  مبتلا به این عفونت باید از نظر دیگر بیماری های آمیزشی و به ویژه نیسریا و گنوره و کلامیدیا بررسی شوند.

در این التهاب واژن درمان شریک جنسی بیمار توصیه می شود.

 

کاندیدیاز واژینال

چنین براورد شده است که ۷۵ در صد خانم ها در طول زندگی خود حداقل یک بار دچار کاندیدیاز ولو و واژینال می شوند.

تقریبا ۴۵ در صد خانم ها ۲ بار یا بیشتر دچار عفونت کاندیدیاز ولو و واژینال میشوند.

خوشبختانه تعداد معدودی از خانم ها در اثر عفونت های راجعه مزمن دچار مشکل می شوند.

مناطق گسترده خارش و التهاب اغلب با تهاجم جزئی به سلول های اپیتلیال دستگاه تناسلی تحتانی همراه هستند و این مسئله نشان میدهد که ممکن است یک توکسین یا آنزیم خارج سلولی در پاتوژنز این بیماری نقش داشته باشد.

عوامل مستعد کننده خانم ها برای ابتلا به کاندیدیاز ولوواژینال ِ علامت دار شامل مصرف آنتی بیوتیک ،حاملگی و دیابت است.

حاملگی و دیابت هر دو با کاهش کیفی ایمنی سلولی همراه هستند که منجر به افزایش میزان بروز کاندیاز می شود.

تشخیص :

علائم این بیماری عبارت اند از : خارش ولو و نوعی ترشح واژینال که پنیری مانند و تکه ای است.

ترشح واژینال ممکن است از حالت آبکی تا حالت غلیظ هوموژن متغیر باشد.

درد سوزشی واژن، دیس پارونی(درد هنگام نزدیکی)، سوزش ولو و حالت تحریک ولو نیز ممکن است وجود داشته باشد .

دیزوری خارجی (درد حین ادرار کردن )ممکن است در هنگام تماس ادرار با پوست رخ بدهد.

در معاینه اریتم و ادم لبهای تناسلی و پوست ولو دیده می شود.

واژن ممکن است اریتماتو و دارای ترشحی چسبنده و سفید رنگ باشد.

سرویکس (دهانه رحم) از نمای طبیعی برخوردار است.

PH واژن در بیماران مبتلا به کاندیدیازیس ولوواژینال معمولا طبیعی و کمتر از ۴٫۵ است.

عناصر قارچی (اشکال مخمری جوانه زن یا میسیلیوم ها )تقریبا در ۸۰ درصد موارد وجود دارند.

 

کاندیدیاز ولوواژینال راجعه 

تعداد کمی از خانم ها، دچار کاندیدیاز ولوواژینال راجعه می شوند.

به بروز کاندیدا چهار مرتبه یا بیشتر در طی یک سال کاندیدیاز راجعه گفته می شود.

در این بیماران علایم تحریکی پابرجای ولو دیده می شوند.

در بیماران مبتلا به کاندیدیاز ولوواژینال راجعه، تبدیل خارش به سوزش علامت برجسته ای به حساب می اید .

تشخیص این بیماری باید از طریق بررسی مستقیم ترشحات واژینال با میکروسکوپ و نیز کشت قارچی تایید شود.

بسیاری از خانم های مبتلا به کاندیدیاز ولوواژینال راجعه به غلط چنین می پندارند که مبتلا به نوعی عفونت قارچی مزمن شده اند.

بسیاری از این بیماران دچار درماتیت آتوپیک مزمن یا وولوواژینیت آتروفیک اند .

 

واژینیت التهابی

 واژینیت التهابی نوعی سندرم بالینی است که با واژینیت منتشر، ریزش سلول های اپیتلیال و ترش شدید و چرکی از واژن مشخص می شوند .

علت واژینیت التهابی ناشناخته است،  اما یافته های حاصل از رنگ امیزی گرم بر فقدان نسبی لاکتوباسیلها و جایگزین شدن آنها با معمولا استرپتوکوک ها دلالت دارند.

در خانم های مبتلا به این اختلال، ترشح چرکی واژن، سوزش و یا تحرک ولوواژینال و دیس پارونی رخ میدهد.

یکی از شکایات شیوع خارش ولو است.

 

واژیِنیت آتروفیک :

استروژن نقش مهمی در برقراری اکولوژی طبیعی واژن ایفا میکند.

خانم هایی که دستخوش روند یائسگی قرار میگیرند، چه به صورت طبیعی و چه در اثر برداشتن تخمدان ها با جراحی ممکن است دچار واژینیت آتروفیک شوند.

که امکان دارد با افزایش ترشح چرکی از واژن همراه باشد.

در این افراد ممکن است در اثر آتروفی واژن و ولو ، دیس پارونی و یا خونریزی پس از نزدیکی را تجربه کنند.

در معاینه،  آتروفی ( خشکی ) دستگاه تناسلی خارجی و از بین رفتن چینها واژن دیده می شود.

در این مناطق ممکن است مخاط واژن تا حدودی شکننده باشد.

HPV

HPV یا ویروس پاپیلومای انسانی چیست؟

نوعی ویروس است که با ورود آن به سلول ها باعث ایجاد عفونت می شود.

بعد از اینکه HPV به سلول وارد می شود، کنترل سلول داخلی را برای ایجاد نسخه هایی از خودش تغییر می دهد.

بیش از ۱۵۰ نوع ویروس HPV وجود دارد.

حدود ۴۰ نوع از این ویروس ناحیه تناسلی زنان و مردان را آلوده می کند و طی رابطه جنسی واژینال، مقعدی یا دهانی و از طریق تماس پوست با پوست گسترش می یابد.

HPV شایع ترین عفونت منتقله از راه جنسی در ایالات متحده می باشد.

تقریبا همه کسانی که از نظر جنسی فعال هستند، ممکن است در برخی از دوران زندگی خود به HPV مبتلا می شود.

 

علائم و نشانه های HPV چیست؟

مانند بسیاری از بیماری های منتقله از راه جنسی، عفونت HPV تناسلی غالبا هیچ علامتی ندارد.

فرد آلوده معمولا از بیماری آگاه نیست و می تواند نا آگاهانه عفونت را به دیگران منتقل کند.

حدود ۱۰ نوع HPV باعث ایجاد زگیل(WART) تناسلی می شود.

این نوع ها کم خطر نامیده می شوند.

اکثر موارد زگیل تناسلی فقط توسط دو نوع کم خطر HPV (نوع ۶ و ۱۱) ایجاد می شوند.

زگیل های تناسلی می توانند بیرون یا درون واژن یا آلت تناسلی آقایان،اطراف مقعد،ناحیه وولو یا روی دهانه رحم رشد کنند و پراکنده شوند.

زگیل های تناسلی سرطان نیستند و به سرطان تبدیل نمی شوند و می توانند توسط جراحی یا دارو درمان شوند.

 

ارتباط ویروسHPV با سرطان چیست؟

حداقل ۱۳ نوع از ویروس HPV با سرطان دهانه رحم، مقعد، آلت تناسلی دهان و گلو ارتباط دارند.

انواعی از این ویروس که باعث سرطان می شوند، پرخطر نامیده می شوند.

بیشترین مولد سرطان را دو نوع پرخطر (نوع ۱۶ و ۱۸) ایجاد می کنند.

 

آیا ابتلا به HPV به این معنی است که فرد به زگیل تناسلی یا سرطان مبتلا می شود؟

خیر، در اغلب موارد سیستم ایمنی با این ویروس می جنگد و آنها از بدن خارج می کند.

 

واکسن HPV چیست؟

واکسن HPV اگر در زمان مناسب تزریق شود ، می تواند از ابتلا به HPV جلوگیری کند.

این واکسن می تواند در برابر انواع HPV که باعث سرطان و زگیل تناسلی می شوند از بدن محافظت کند.

بهتر است فرد قبل از شروع رابطه جنسی این واکسن را دریافت کند اما اگر بعد از شروع فعالیت جنسی هم تزریق شود، خطر ابتلا به HPV را کاهش می دهد.

سن ایده آل برای دریافت واکسن ۱۱ یا ۱۲ سالگی است.

برای افراد بین ۱۴-۹ ساله ۲ نوبت و برای سایر افراد ۳ نوبت  تزریق واکسن تجویز می شود.

مطالعات نشان می دهد که دریافت تمام دوزهای واکسن HPV قبل از شروع فعالیت جنسی می تواند خطر ابتلا به انواع خاصی از سرطان های مرتبط با HPV را تا ۹۹ درصد کاهش می دهد.

 

آیا واکسن HPV  عارضه دارد؟

از زمان انتشار واکسن  HPV میلیون ها نفر علیه آن واکسینه شده اند.

هیچ گزارشی از عوارض جانبی شدید یا واکنش های بد به واکسن گزارش نشده است.

شایع ترین عارضه جانبی واکسن HPV، درد و قرمزی در محل تزریق است.

 

آیا واکسن HPV خاصیت درمانی هم دارد؟

خیر، واکسیناسیون به جلوگیری از عفونت HPV کمک می کند اما برای HPV که قبلا رخ داده راه درمانی نیست.

لازم به ذکر است که زنانی که واکسینه شده اند هم نیاز به غربالگری منظم سرطان دهانه رحم (پاپ اسمیر) دارند.

 

راه های جلوگیری از ابتلا به عفونت HPV چیست؟

۱- واکسیناسیون

۲- محدود بدون تعداد شرکای جنسی

۳- استفاده از کاندوم( البته کاندوم نمی تواند به طور کامل از انتقال HPV جلوگیری کند)

۴- تقویت سیستم ایمنی بدن

زایمان

زایمان

زایمان پایان بارداری است و در آن یک یا چند نوزاد با عبور از کانال واژن (زایمان طبیعی) یا توسط برش شکمی (زایمان سزارین) از رحم مادر خارج می شود.

همه ی افراد می توانند زایمان زایمان طبیعی داشته باشند مگر اینکه شرایطی وجود داشته باشد که پزشک تصمیم به زایمان سزارین بگیرد.

از جمله دلایل انجام سزارین :

  • زمانیکه که زایمان عقب افتاده است.
  • وقتی که حالت قرارگیری کودک در رحم طبیعی نباشد.
  • زمانی که وزن نوزاد زیاد است و جثه بزرگی دارد.
  • سابقه ی سزارین قبلی.
  • تنگی لگن مادر.
  • کافی نبودن اکسیژن رسانی به نوزاد.
  • ابتلای مادر به بیماری های مزمن مثل مشکلات قلبی و فشار خون می تواند در شرایطی اندیکاسیون برای سزارین باشد.
  • مادر مبتلا به ایدز HIV بهتر است زایمان طبیعی نداشته باشد.

اگر یک خانم باردار واجد شرایط زایمان طبیعی باشد انتخاب زایمان به شیوه ی سزارین معقول نیست.

 

سندروم تخمدان پلی کیستیک

 سندروم تخمدان پلی کیستیک: (PCOS)

 

علائم و نشانه های سندروم تخمدان پلی کیستیک

  • پریودهای نامنظم : اولیگومنوره( قاعدکی کمتر از حد معمول) و آمنوره ( عدم قاعدگی)
  • ناباروری :  PCOS یکی از دلایل شایع در نازایی خانم ها است.
  • چاقی : بیش از ۸۰% خانم های مبتلا به PCOS چاق هستند.
  • موی زائد (هیسرسوتیسم)
  • جوش های زیاد که به درمان های رایج پاسخ نمی دهند.
  • پوست چرب
  • نمای پلی کیستیک در سونوگرافی

 

دلایل ایجاد PCOS

دلایل اصلی ایجاد آن مشخص نیست اما به نظر می رسد ایجاد آن مرتبط با فاکتور های مختلفی می باشد مانند:

  • مقاومت به انسولین.
  • افزایش آندروژن ها.
  • سیکل های پریود غیر منظم.

خطرات مرتبط با PCOD برای سلامتی

  • افزایش ریسک دیابت نوع۲ و بیماری های قلبی عروقی به دنبال مقاومت به انسولین.
  • سندروم متابولیک.
  • هایپر پلازی اندومتر.
  • افزایش ریسک سرطان اندومتر.

 

درمان PCOS

  • اولین و موثرین درمان این بیماری و کنترل علائم کاهش وزن است.
  • ورزش منظم
  • هورمون درمانی
  • در موارد مقاوم لاپاراسکوپی انجام میشود.

 

راهکار برای افزایش شانس بارداری در خانم های مبتلا به PCOD

  • اولین قدم بارداری، تخمک گذاری می باشد.در خانم های چاق، اولین توصیه کاهش وزن می باشد.
  • درمان دارویی گاهی برای تخمگ گذاری مناسب استفاده می شود.
  • درمان جراحی تنها زمانی استفاده می شود که سایر روش ها موفقیت آمیز نباشد.

 

تغییرات سه ماهه سوم بارداری

تغییرات ویژه بدن مادر در سه ماه سوم بارداری

 

در این دوره به علت سنگینی بدن و فشار رحم بزرگ ، با مشکلات متعددی رو به رو خواهید شد مانند:

 

  • کمردرد Back Pain

در بیشتر مادران باردار ، کمردرد به درجات مختلفی دیده می شود .

نوع خفیف کمر درد بر اثر کشش بیش از حد ستون مهره ها و شیوه نادرست ایستادن و نشستن، برداشتن و بلند کردن اشیا و پوشیدن کفش پاشنه بلند ایجاد می شود.

همان طور که از ابتدای بارداری تا انتهای آن ، رحم و جنین رشد می کنند اعضای داخل شکم ، همچنین ستون مهره ها زیر کشش قرار می گیرند.

اضافه وزن بی رویه مادر نیز عامل مهمی در کمردرد اواخر حاملگی محسوب می شود.

گاهی اسپاسم و گرفتگی عضلات به استراحت کافی ، دارو های مسکن و گرما درمانی به خوبی پاسخ می دهند .

در صورت تداوم کمر درد پس از زایمان ، احتمال اختلال در عضلات نواحی کمر و سر استخوان ران وجود دارد، بنابراین مشاوره و ویزیت یک ارتوپد با تجربه ضروری است.

  • ترشح واژینال Leucorrhea

حین بارداری، سلول های واژن تغییر کرده و بافت طبیعی آن مقادیر زیادی مایع ترشح می کند.

در نتیجه واژن ، مرطوب ، قرمز ، ضخیم و قابل انعطاف تر از زمان غیر حاملگی می شود.

در صورتی که ترشحات زیاد واژن همراه با سوزش و خارش باشد ، ویزیت پزشک متخصص ضروری است .

شایع ترین عفونت واژینال دوران بارداری، واژینوز باکتریال است.

واژینوز باکتریال با زایمان زودرس و وزن کم نوزاد حین تولد ارتباط دارد.

این نوع عفونت شامل ترشحات بسیار بد بو شبیه بوی ماهی است.

ترشحات قارچی واژن نیز به شکل سفید پنیری، بدون بو و خارش دار در حاملگی شایع است.

برای پیشگیری از زایمان زودرس و عفونت نوزاد ، درمان مناسب این عفونت ها توصیه می شود.

در ضمن بهتر است از پوشیدن لباس های تنگ ، جین ، استرچ و نایلونی خودداری کنید.

پس از هر اجابت مزاج ، ناحیه مزبور را با دستمال کاغذی خشک کنید .

استفاده از دوش واژینال در بارداری ممنوع است.

 

  • پف کردگی صورت

در بیشتر خانومها در سه ماه آخر حاملگی ، صورت و پلک ها پف می کند.

این حالت که معمولا واضح است در صبح به علت افزایش جریان خون در حاملگی ایجاد می شود .

در صورتی که چهره پف آلود مادر با افزایش ناگهانی وزن و فشار خون بالا همراه باشد،  زنگ خطری برای بیماری فشار خون حاملگی به شمار میرود.

 

  • ورم انگشتان و قوزک پا

بسیاری از خانم های باردار در انتهای حاملگی از تورم انگشتان دست و قوزک پا شکایت دارند که نمی توانند از حلقه یا انگشترهای دیرین خود استفاده کنند.

بر اثر حاملگی  و افزایش حجم خون، مایعات اضافی زیر پوست جمع شده و ورم می دهد.

در صورت ورم انگشتان و مچ پا،  بهتر است هنگام استراحت پاها را بالاتر قرار دهید و از پوشیدن کفش و جوراب تنگ خودداری کنید.

 

  • خواب رفتن انگشتان دست

به دلیل ازدیات حجم مایعات بدن در دوران بارداری اعصاب و تاندون های دست تحت فشار قرار می گیرند به گونه ای که احساس مور مور شدن و خواب رفتگی می کنید.

برای رفع این حالت صبحانه خود را بیشتر به میوه های تازه اختصاص دهید

گاهی میتوانید با نرمش یوگا ، انگشتان دست خود را باز و بسته کنید.

کف دست ها را به جلو باز کنید و به گونه ای که کف دست ها به طرف پایین و انگشتان از هم باز باشند، سپس انگشتان خود را در حالیکه انگشت شست توسط انگشتان دیگر پوشیده شده، مشت کنید و پس از چند لحظه دوباره به حالت اول برگردانید.

 

  • بواسیر (هموروئید) Hemorrhoids

همان گونه که پیشتر نیز گفته شد ، هموروئید نوعی واریس سیاهرگی است که به صورت خون ریزی از مقعد ظاهر می شود.

بهترین راه درمان بواسیر ، پیشگیری از یبوست،  بهداشت ناحیه مقعد ، استفاده از پماد های موضعی و گذاشتن کیسه یخ در ناحیه مزبور است.

 

  • بی خوابی

دور از انتظار نیست که مادر در سه ماه سوم بارداری با بی خوابی روبه رو می شود.

فشار جنین به مثانه، حرکات جنینی و انقباض های نامنظم رحمی، اظطراب و دل نگرانی های مادر، او را بی خواب می کند.

بنابراین تا می توانید آرامش خود را حفظ کنید.

پس از یک دوش آب گرم و خواندن کتابی جذاب ، در حالی که اطرافتان بالش کوچکی قرار داده اید به پهلوی چپ بخوابید.

هرگز از قرص های خواب آور استفاده نکنید.

ممکن است سوزش سر دل یا سوء هاضمه شما را بی خواب سازد،در این صورت پیش از خوابیدن یک لیوان شیر گرم بنوشید و زیر سر خود بیشتر از یک بالش قرار دهید.

 

  • تنگی نفس

در اواخر بارداری با رسیده شدن جنین و بزرگ شدن شکم، به ناحیه دیافراگم و ناحیه شش ها فشار آمده و تنگی نفس ظاهر می شود .

افزون بر آن هورمون پروژسترون حاملگی ، تنفس را سریع تر و عمیق تر می کند.

از اواسط ماه ۹ به بعد با ورود سر جنین به لگن و پدیده سبک شدن این حالت کمی بهبود می یابد.

 

  • بی اختیاری ادرار

در ماه های آخر بارداری به علت فشار رحم  به مثانه و کف لگن ممکن  است سرفه ، خنده ، عطسه ، خم و رسات شدن بدن، ادرار نشت کند.

بنابراین هنگام ادرار کردن با خم شدن به جلو ، مثانه خود را خالی کنید .

در ساعت های آخر شب کمتر مایعات بنوشید و از بلند کردن اشیا سنگین بپرهیزید.

ورزش کگل  Kegel  برای تقویت عضلات  کف لگن سودمند است و به کنترل خروج ادرار کمک شایانی می کند.

در صورت بروز علائم ناشی از عفونت های ادراری مانند: سوزش و تکرر ادرار حتما به پزشک مراجعه کنید و با نظر او دارو مصرف کنید.

 

  • درد لگن

بر اثر فشار جنین روی اعصاب لگن و نرم شدن مفاصل و رباط ها تحت تاثیرهورمون پروژسترون، درد شدید در نواحی کمر قسمت پایین شکم و کشاله ران احساس می شود.

برای تسکین درد می توانید از یک مسکن بی ضرر و استراحت کافی بهره برد.

از نشستن و ایستادن های طولانی مدت، بلند کردن اجسام سنگین وانجام ورزش های سخت خودداری کنید.

 

  • درد دنده ها

در ماه آخر حاملگی، ارتفاع رحم زیاد شده وبه زیر دنده ها می رسد به گونه ای که گاه بی گاه در دنده ها احساس تیر کشیدن می کنید.

برای رفع این حالت بر روی صندلی نشسته ، پشت را صاف و سر را مستقیم نگه دارید.

سپس خیلی آرام بالا تنه خود را بالا بکشید تا قفسه سینه رحم دور شده و فشار کمتری به دنده ها وارد شود.

علاعم هشدار دهنده در حاملگی که باید هر چه زودتر به پزشک مراجعه کنید ، عبارتند از :

  1. خونریزی شدید و ناگهانی در مادر
  2. تصادفات و سوانح رانندگی
  3. ورم شدید بدن و اضافه وزن ناگهانی مادر
  4. فشار خون بالا همراه با تاری دید با دو بینی
  5. سرگیجه و سردرد
  6. تنگی نفس
  7. تب و لرز و علائم عفونت ادراری
  8. اسهال و استفراغ شدید با دل پیچه و درد نا گهانی معده
  9. نشت مابع یا پارگی کیسه آب
  10. ترشحات بدبو و رزدرنگ واژینال
  11. کاهش حرکات جنین با یا بدون درد رحم
  12. شروع انقباض های منظم رحمی

بارداری و زایمان

طب مدرن باروری با تمام پیشرفت های شگرفش، هنوز نتوانسته که هراس و دل نگرانی های دوران بارداری را از بین ببرد،

ولی آگاهی از تغییرات و نشانه های بارداری به مادر باردار می آموزد که در برخورد با آنها صبور باشد و منطقی تر بیندیشد و عمل کند.

مادر شدن

پس از لقاح تخمک و اسپرم و تشکیل یک سلول واحد، این تخم تک سلولی با تقسیم و تکثیر خود ، به یک فرد جدید تبدیل میشود.

طی بارداری و هورمون های مختلف آن، مجموعه ای از تغییرات فیزیولوژیک در بدن مادر بوجود می آید.

این تغییرات هرچند ناخوشایند است ولی برای رشد جنین ضروری میباشد.

طول مدت بارداری ۲۸۰ روز یا ۴۰ هفته است که به سه دوره سه ماهه تقسیم میشود.

در  ۱۲ هفته نخست بارداری، اعضای حیاتی جنین یعنی قلب، مغز و ریه ها تشکیل میشود.

بدن مادر تغییرات جسمی و عاطفی بسیاری خواهد داشت و هورمون های بسیاری به سازگاری بدن مادر با حاملگی کمک می کنند.

هورمون ها شامل :

-گناتروپین جفتی CG:

این هورمون از جفت ترشح میشود و ویژه حاملگی است.

این هورمون زمان لانه گزینی سلول تخم، وارد جریان خون مادر می شود.

این هورمون در صورت باردار شدن فرد، ۱۰ روز بعد از تخمک گذاری در خون قابل شناسایی است.

گنادوتروپین در هفته های ۸-۱۰ حاملگی به حداکثر مقدار خود در خون می رسد و بعد از هفته های ۱۰-۱۲ به حداقل میرسد.

-پروژستروژن:

این هورمون که برای حفظ و تداوم بارداری ضروری است، ابتدا از تخمدان ها و سپس از جفت ترشح می شود.

پروژسترون در حاملگی از سقط و زایمان زودرس پیشگیری می کند.

تغییرات مادر تحت تاثیر این هورمون :

  • شل شدن ماهیچه های رحم
  • اتساع عروق خونی و در نتیجه کاهش فشار خون
  • یبوست
  • سوء هاضمه
  • افزایش دمای بدن
  • نوسانات عاطفی
  • خواب آلودگی
  • تنفس تند
  • همچنین آمادگی سینه ها برای شیردهی

-استروژن:

همانند هورمون پروژسترون در ابتدا از تخمدان ها و سپس از جفت ترشح میشود.

تغییرات مادر تحت تاثیر این هورمون :

  • تقویت و آمادگی رحم برای زایمان
  • رشد غدد و مجاری شیری
  • نرمی و انعطاف پذیری مفاصل و رباط های بدن
  • واریس
  • کمردرد

-پرولاکتین:

تولید و آماده سازی جریان شیر

-اکسی توسین:

خروج شیر ، انقباضات رحمی

-تیروکسین:

افزایش متابولیسم بدن جهت سازگاری بدن مادر با حاملگی

بارداری

 

تغییرات بدن مادر

  • افزایش ۲۵% سوخت و ساز بدن
  • افزایش ضربان قلب تا حدود ۱۰ ضربه حتی حین استراحت برای اینکه به رحم ، جنین ، جفت و کلیه ها و ریه ها خون بیشتری برسد.
  • تنفس سریع تر و عمیق تر می شود، یعنی مصرف اکسیژن و دفع کربنیک بیشتر می شود ولی تعداد تنفس تغییر قابل ملاحظه ای نمی کند.
  • افزایش جدار رحم و رگ های خونی آن جهت تغذیه جنین
  • (هفته های اول بارداری رحم گلابی شکل است، در هفته ۱۲م کروی شکل میگردد و کم کم وارد شکم میشود ، بعد از آن در بعد طولی رشد میکند و بیضی شکل میگردد.)
  • نوسانات روحی و عاطفی مادر که گاه شاد و سرحال و گاه مضطرب و دلواپس است ، گاهی اوقات بیش از اندازه حساس و تحریک پذیر است و با کوچکترین ناراحتی گریه میکند.

تغییرات سه ماهه دوم بارداری

تغییرات ویژه مادر در سه ماهه دوم بارداری

بارداری

 

  • رشد ناخن Nail

بر اثر تغییرات هورمونی و کمبود آهن در بارداری رشد ناخن ها زیاد شده به گونه ای که نرم و شکننده شیار دار می شوند.

هنگام کار در خانه از دستکش مناسب استفاده کرده، گاهی ناخن ها را با کرم مرطوب کننده ، چرب کنید.

مصرف مرتب شیر و لبنیات کم چرب نیز به دوام ناخن ها کمک می کند.

 

  • مو Hair

به طور کلی رشد مو سه مرحله دارد :

  1. مرحلع رشد
  2. مرحله استراحت
  3. مرحله ریزش

سرعت رشد مو در حاملگی بیشتر از پیش است.

مرحله استراحت مو در بارداری طولانی تر است و چون موهای کمتری در طول روز می ریزد،به نظر می رسد که مو ها پر تر شده است.

پس از زایمان مرحله استراحت مو کوتاه تر شده و موها در عرض یک تا چهار ماه دچار ریزش شدید می شوند.

برخی از خانوم های کم مو ، تحت تاثیر هورمون های جفت و ترشح کورتیزون ، دچار پر مویی می شوند

گاها این رویش مو، در چهره و دست ها آشکارتر است، ولی جای نگرانی نیست زیرا این پر مویی ۶ ماه پس از زایمان از بین می رود.

از نظر بهداشت و سلامت مو در بارداری، بهتر است آنهارا کوتاه کرده، از شامپوهای تقویت کننده مو استفاده کنید.

در این دوران، از رنگ مو، مش و مواد فرکننده مو، به ویژه در سه ماه اول به علت تاثیر بر تکامل جنین، صرف نظر کنید.

پر هیز از استرس، عصبانیت،  آلودگی هوا و استعمال دخانیات در شادابی موها موثر است.

مصرف منابع غذایی غنی از آهن مانند: گوشت قرمز کم چرب، خرما ، انواع دانه ها ، حبوبات

مصرف مواد سرشار از ویتامین B، شامل :

غلات سبوس دار، لوبیای سویا، گردو، دانه آفتابگردان، برنج قهوه ای، عدس، نخود سبز، تخم مرغ و انواع حبوبات

دریافت کافی ویتامین C نه تنها جذب بیشتر عنصر آهن ، بلکه به بهبود گردش خون موی سر کمک می کند.

 

  • یبوست Constipation

 

عوامل مختلفی از قبیل: افزایش هورمون پروژسترن، فشار رحم بزرگ به روده ها و مصرف مکمل آهن و کلسیم از علل یبوست در بارداری به شمار میروند.

مفید ترین راه های پیشگیری عبارتند از :

  1. مصرف میوه های تازه مانند: آلو سیاه، انجیر، مویز، هلو، گیلاس، خرما و آبمیوه های تازه
  2. نوشیدن مایعات در شبانه روز ، به ویژه قبل از صرف صبحانه
  3. تحرک ، پیاده روی و انجام حرکات ورزشی سبک به اندازه ای که به جنین آسیبی نرسد .
  4. مصرف نان گندم سبوس دار
  5. اضافه کردن روغن زیتون به برنامه غذایی

در صورت داشتن یبوست مزمن ، مدفوع سخت و یا زور زدن های شدید، بیماری هموروئید یا خونریزی از مقعد رخ می دهد.

درمان هموروئید نشستن در تشت آب گرم، ورزش های کف لگن و استفاده از پماد های بی حسی موضعی تحت نظر پزشک است.

 

  • سوزش سر دل Heart Burn

سوزش سر دل، همان ترش کردن پس از غذاست.

در دستگاه گوارش بدن در انتهای لوله مری دریچه ای قرار دارد که با انقباض خود از برگشت محتویات معده جلوگیری می کند .

بدنبال جا به جایی معده به سمت بالا در اثر فشار رحم، این دریچه شل شده، باعث ورود محتویات معده به داخل مری و سوزش سر دل می شود.

درمان مناسب این عارضه : پرهیز از خوردن غذاهای چرب ، پر ادویه و دیر هضم است. باید غذای خود را با دفعات بیشتر و حجم کم تر میل کنید.

 

  • سوءهاضمه

معمولا سوء هاضمه در حاملگی شایع است.

مصرف غذاهای نفاخ و دیر هضم باعث احساس سنگینی معده و سوزش سر دل می شود.

راهکارها :

  • خوردن یک قاشق غذا خوری خامه کم چرب پیش از هر وعده غذایی ، به کار دستگاه گوارش کمک می کند.
  • سعی کنید هنگام غذا خوردن بر رئس صندلی راست بنشینید.
  • بلافاصله پس از اتمام غذا دراز نکشید.
  • هنگام خواب بیش از یک بالش زیر سر خورد بگذارید.

  • گرفتگی عضلات

گرفتگی عضلات به علت رکود جریان خون در رگهای بزرگ و زیرین شکم بر اثر فشار رحم پدید می آید.

گرفتگی عضلات پا معمولا شب ها ظاهر شده، با کمبود مواد کلسیم دار و سایر ویتامین های مفید در برنامه غذایی تشدید میشود.

 

راهکارها :

  1. استفاده از روغن های گیاهی، کرم های مالشی بدن، قرص مکمل کلسیم و ماساژ پا بوسیله آب ولرم و نمک
  2. مصرف لبنیات کم چرب، میوه ها و سبزی ها
  3. استفاده از کفش های پاشنه کوتاه
  4. ایستاده اید، پاشنه پارا به سمت زمین فشار دهید، پنجه پای خود را به سمت بالا بکشید و مدتی ساق پا را مالش دهید.
  5. قرار دادن بالشتک های گرما زا و حوله های گرم در زیر عضلات گرفته
  6. هرگاه دچار گرفتگی ساق پا شدید، قدم بزنید سپس در حالت نشسته یا ایستاده ساق پای خود را در جهات مختلف بکشید.

 

  • واریس  Varicosities

واریس یا انبساط سیاهرگی که بر اثر ضعف دیواره رگ ها ایجاد می شود، جنبه ارثی دارد.

قلب خون را به ریه ها می فرستد تا پس از اکسیژن گیری لازم دوباره به قلب بازگردد.

سپس خون قرمز اکسیژن دار را از راه شریان آئورت به تمام اعضای بدن می رساند.

خون برگشتی اعضا توسط سیاهرگ های بدن به قلب می رسد.

در سیاهرگ ها ، دریچه های مخصوصی به نام لانه کبوتری وجود دارند که فقط به سمت قلب، باز می شوند از برگشت خون به عقب پیشگیری می کنند.

در صورت ناتوانی سیاهرگ ها در بازگشت خون به قلب و تجمع خون در آنها سیاهرگ ها گشاد شده، به صورت رگ های برجسته و آبی رنگی زیر پوست نمایان می شوند.

این عارضه که با اضافه وزن بارداری، سن بالا و ایستادن های طولانی مدت تشدید می شود، واریس نام دارد.

ناگفته نماند واریس در خانم های باردار شاغل و فعالی که به طور ایستاده و طولانی مدت کار می کنند، شایع تر است.

راهکارها :

  1. استراحت کافی، قرار د ادن پاها در سطحی بالا، استفاده از جوراب های مخصوص واریس
  2.  از هم انداختن پاها روی هم دیگر، پوشیدن جوراب شلواری و لباس های تنگ و چسبان خودداری کنید.
  3. مصرف سبزی ها و میوه ها، به ویژه شاه توت و گیلاس، انگور و مرکبات

گاهی در یک یا هردو پا ، تورمی شدید، توام با درد التهاب و قرمزی مشاهده می شود.

در این حالت که ترومبوز وریدی نام دارد، مراجعه به پزشک ضروری است.

واریس در حاملگی های دوم و سوم شایع است تر است.

سعی کنید با تحرک و فعالیت های روزانه در بارداری و بالاتر قرار دادن پاها مراقب گردش خون بدن خود باشید .

از اضافه وزن بیش ازحد، مصرف نمک و غذاهای تند و شور بپرهیزید.

تغییرات سه ماهه اول بارداری

نشانه های بارداری در سه ماهه اول

بارداری

 

  • قطع قاعدگی Amenorrhea

شایع ترین و قابل اعتمادترین نشانه بارداری قطع قاعدگی است.

ممکن است مادر حدود یک هفته پس از تاخیر قاعدگی، یعنی درست زمان لانه گزینی تخم، دچار لکه بینی و خونریزی شود که طبیعی است.

علل دیگر قطع قاعدگی بجز بارداری شامل : شوک های شدید عصبی، مسافرت های طولانی ، کیست های تخمدانی و عوارض دارویی

 

  • خستگی Fatigue

افزایش متابولیسم بدن موجب افزایش کار قلب و سرعت تنفس میشود.

از طرفی تحت تاثیر هورمون پروژسترون که خاصیت خواب آوری دارد ، مادر احساس خستگی کرده، دوست دارد مدام بخوابد.

عوارض دیگری مانند : تهوع، بی اشتهایی، و کمبود انرژی نیز مزید بر علت شده و به آن شدت می بخشد.

با خستگی مبارزه نکنید و هر زمانی از شبانه روز که خسته شدید به استراحت بپردازید.

سعی کنید پس از یک حمام گرم و دلچسب و یا نوشیدن یک لیوان شیر داغ به بستر بروید و هرگز از قرص های خواب آور استفاده نکنید.

آرامش روحی و جسمی مادر، پشتوانه رشد و بالندگی جنین است.

بارداری

 

  • ضعف و غش و سرگیجه Faint

در اثر ایستادن های طولانی مدت، خون در پاها جمع شده و با کاهش جریان خون در مغز، احساس سرگیجه به مادر دست میدهد.

همچنین بر اثر تولید هورمون پروژسترون رگ های خونی بدن ، گشاد شده و فشار خون کاهش میابد.

البته گرسنگی و کمبود آهن نیز حالت غش و ضعف را تشدید میکند.

برای پیشگیری از این حالت لباسی راحت بپوشید.

از روی صندلی یا تخت خیلی سریع بلند نشوید و از قرار گرفتن در محیط آلوده به دود سیگار بپرهیزید.

در ضمن همیشه مقداری آجیل ، بادام ، کشمش و توت همراه داشته باشید.

از رفتن به حمام خیلی داغ ، سونا ، جکوزی و کشیدن سیگار خودداری کنید.

 

  • سردرد Headache

سردرد در اوایل بارداری شایع است.

در اکثر موارد علت مشخصی ندارد و با استراحت  کافی روش های سبک سازی و ماساژ شقیقه ها برطرف می شود.

علل مختلف سردرد شامل سینوزیت مزمن، خطاهای چشمی، فشارخون حاملگی؛ میگرن، استرس و افسردگی

تاری دید، فشارخون بالا همراه با سردرد از اورژانس های بارداری است.

سردرد میگرنی و تنشی همراه با سفتی عضلانی، درد گردن و پشت سر دیده می شود.

  این نوع سردرد معمولا با استراحت کافی، مالش، گرما درمانی و یا استفاده از تکه های یخ روی سر بهبود میابد.

مصرف ارگوتامین یا داروی ضد میگرن در بارداری ممنوع است.

 

  • ترشح بیش از اندازه بزاق Ptyalism

به افزایش بزاق دهان در ابتدای حاملگی ، پتیالیسم می گویند.

هرچند علت آن نامعلوم است ، اما گاهی بر اثر مصرف ترکیبات نشاسته ای ، از قبیل : برنج ، ماکارونی و .. بوجود می آید.

 

  • خون دماغ

بر اثر افزایش حجم خون در بارداری و تغییرات قابلیت انعقاد خون، ممکن ست گاهی اوقات دچار خون دماغ شوید.

در صورت خونریزی از بینی بلافاصله بنشینید ، سر خود را بالا گرفته و بخش نرم زیر تیغه بینی را ماساژ دهید تا خونریزی قطع شود.

گاهی هم تحت تاثیر هورمون ها گرفتگی بینی پیش می آید که در این صورت استفاده از قطره سرم فیزیولوژی در بینی سودمند است.

 

  • تهوع و استفراغ

تقریبا در نیمی از زنان باردار ، ناخوشی صبح گاهی شایع است.

این حالت ناپایدار و موقتی از هفته ۶ بارداری شروع شده ، پس از ماه ۴ حاملگی از بین می رود.

علت احتمالی این عارضه ترشح هورمون HCG در اثر افزایش استروژن در حاملگی است.

تهوع همیشه صبح ها رخ نمی دهد و ممکن است در سرتاسر روز ادامه پیدا کند.

هرچه تهوع و استفراغ بیشتر باشد ، احتمال سقط و زایمان زودرس کمتر است.

این ناخوشی مربوط به رشد اولیه جفت و نشانه یک بارداری طبیعی است.

تهوع در خانم های مضطرب و تحریک پذیر، شایع تر است.

استفراغ های مداوم ،بدن را در معرض کم آبی ، لاغری و ادرار غلیظ و پررنگ قرار می دهد.

تاثیر نوسانات هورمونی روی بزاق دهان میتواند باعث شود عطر و مزه غذاها عجیب به نظر آمده یا یک طعم فلزی در دهان احساس شود.

ممکن است ذائقه مادر تغییر کند یعنی چیزی را که قبلا دوست داشته دیگر به آن میل نداشته باشد و یا برعکس.

بیشتر بوها، مانند : بوی عطر، صابون ، پیپ ، سیگار ، ادوکلن مردانه ، لباس های همسر ، غذاهای سرخ شده میتواند باعث ناراحتی و آشفتگی مادر شوند.

راهکارها :

-هرروز صبح، پس از بیدار شدن از خواب و پیش از پایین آمدن از تخت، چند تکه نان خشک برشته، آجیل و یا بیسکویت ترد میل کنید.

-سعی کنید در وعده های غذایی با فاصله منظم مقدار کمی غذا میل کنید و معده خود را طولانی مدت خالی نگه ندارید.

-از خوردن حجم زیاد در هر نوبت خودداری کنید ، زیرا در صورت پرخوری ، افزایش ترشح معده باعث سوزش سردل می شود.

-بهتر است از آب ، آب میوه و سوپ بیشتر استفاده کنید.

-مصرف مایعات و غذاهایی که حالت جامد دارند را از هم جدا کنید.

-به آرامی غذا بخورید و قبل از سیر شدن دست از خوردن بکشید.

-از خوردن غذاهای چرب و ادویه دار که مدت طولانی در معده باقی می مانند ، پرهیز کنید.

-از هیجان و استرس دوری کنید.

-لباس های راحتر بپوشید.

-جنین از راه جفت گلوکز مادر را می گیرد و با کاهش قند خون، ضعف و بی حالی به مادر دست میدهد.

-نگران کاهش وزن خود باشید زیرا در سه ماهه اول بارداری ، بدن شما از ذخایر انرژی خود استفاده کرده و به غذای اضافی نیاز ندارد.

-زنجبیل در رفع تهوع و استفراغ بارداری موثر است.

-می توانید از ترکیبات زنجبیل دار ، مانند : شیرنی ، بیسکویت ، کیک و دم کرده چای با گیاه زنجبیل استفاده کنید.

-همیشه با خود مقداری بادام خام که حاوی پروتئین و ویتامین E فراوان است داشته باشید.

 

  • ویار

یعنی تمایل به خوردن غذاهای غیر معمول ، مانند : لواشک، ترشی ها ، آلبالو خشکه ، تمبر هندی ، خیارشور، بستنی و میوه های خارج از فصل

ویار در حاملگی امری طبیعی است که به علت نیازهای فیزیکی و عاطفی مادر در دوران بارداری پررنگ تر می شود.

در واقع ویار نوعی نیاز شدید بدن به مواد خوراکی معمولی است که در مادران مضطرب و هیجان زده بیشتر دیده می شود.

 

  • پیکا

پیکا به معنای اشتیاق به خوردن مواد غیر طبیعی ، غیر مغذی و زیان بار است.

این مواد شامل: یخ، خاک، گل رس ،نشاسته، مهر نماز، خاکستر سیگار، گچ ، صابون، پودر لباسشویی، خمیر دندان، سر کبریت، برفک یخچال، کاغذ و ….

ویار نوعی نیاز شدید به مواد غذایی معمولی است و با وجود یک برنامه مناسب غذایی، کمتر شایع است.

پیکا ، خوردن بی اختیار مواد غیر طبیعی است.

علل احتمالی  پیکا:

-کمبود مواد مغذی از قبیل : آهن ، روی، مس، کبالت، و پتاسیم

-گرسنگی های طولانی مدت

-علل ارثی و سوابق خانوادگی

-علل فرهنگی و یا خرافاتی بودن

پیکا با یبوست، مسمومیت با سرب، انسداد روده، پوسیدگی دندان، عفونت های قارچی و انگلی همراه است.

به هر حال شایع ترین نوع پیکا یا خاک خواری به علت کم خونی فقر آهن ایجاد می شود که علائم آن عبارتند از :

رنگ پریدگی، ضعف و خستگی، ریزش مو، ناخن های نازک و قاشقی شکل، زبان کبود و کمبود آهن خون پس از انجام آزمایش.

 

  • افزایش سایز کمر

از هفته ۸ حاملگی به بعد، کم کم گودی کمر پر شده و سایز کمر بالا می رود.

سینه ها هم نسبت به قبل بزرگ تر می شوند.

وجود نفخ شکم و یبوست بر اثر هورمون پروژسترون باعث تورم و بزرگی شکم میشود.

بنابراین افزایش سایز شکم و کمر در اوایل بارداری بیشتر بدنبال ورم روده های شکمی است تا رشد و نمو جنین؛

ازین رو در سه ماهه اول بارداری به جای زیاده روی در خوردن غذا ، بیشتر مایعات، میوه ها ، سبزی ها و مواد فیبردار میل کنید.

 

  • داغ شدن و احساس گرما

چون متابولیسم و سوخت وساز بدن در حاملگی بالا میرود، حرارت حاصل از فعل و انفعالات شیمیایی باعث احساس گرمای مادر می شود.

در ضمن اتساع و پرخونی رگ های پوست با داغ شدن و سرخ شدن بدن همراه است.

پس با تهویه مناسب اتاق ، هوای محیط خانه خود را سالم نگه دارد و لباس های راحت و خنک بپوشید.

 

  • مشکلات ادراری

اوایل حاملگی، همزمان با رشد رحم و فشار بر مثانه ، مادر مدام به دستشویی می رود.

این حالت که تحت تاثیر هورمون پروژسترون نیز ایجاد می شود، گذرا و موقتی است.

برای کاهش علائم مصرف مایعات اخر شب را محدود کنید.

هنگام ادرار کردن کمی به جلو خم شوید تا مثانه کامل تخلیه شود.

با پایین آمدن سر  جنین در اواخر حاملگی نیز مثانه تحت تاثیر قرار گرفته و مادر دچار تکرر ادرار می شود.

نوشیدن حداقل ۸ لیوان اب در طول شبانه روز ضروری است، به شرط آنکه قبل خواب نباشد.

پس از سه ماهه اول که رحم وارد شکم می شود، فشار روی مثانه کمتر شده و کم و بیش از این تکرر ادرار، راحت می شوید.

در انتهای بارداری به علت فشار رحم بر مثانه ، ممکن است هنگام عطسه و سرفه و خندیدن ، خیس شدن و نشت ادرار در مادر باردار دیده شود.

بارداری

 

  • تغییرات پستان

تحت تاثیر هورمون ها، سینه ها بزرگ تر، پرترو حساس تر از قبل شده و رگ های ظریف آبی رنگی زیر پوست آن نمایان می شود.

افزایش وزن سینه حدود نیم کیلوگرم در حاملگی ، مربوط به بافت پستان ، غدد شیری و چربی اضافی آن است.

در ابتدای حاملگی احساس مور مور شدن و سوزن و سوزنی شدن دور نوک سینه شایع است.

آرئول یا هاله دور سینه پهن تر و تیره تر شده و غددی به نام برجستگی های مونتگمری پیرامون آن پدید می آید.

کار این غدد تولید چربی هایی برای نرم و مرطوب کردن نوک سینه است.

از ماه ۴ حاملگی به بعد،ممکن است ترشحاتی بر روی سینه دیده شود.

 

  • چشم ها

از هفته ۱۰ بارداری به بعد ، تجمع مایعات اضافی بدن موجب ضخیم شدن قرنیه یا لایه سطحی چشم میشود.

به طور کلی ، قدرت تطابق چشم ها در دوران بارداری و شیردهی کاهش میابد.

بنابراین در صورت تاری دید به تنهایی در بارداری نیاز به تعویض عینک نیست.

 

  • لثه و دندان ها

شیوع بیماری های دهان و دندان در دوران بارداری به دلیل تغییرات هورمونی افزایش میابد.

به سبب ازدیاد حجم خون بدن در این زمان ، لثه ها متورم و پرخون تر از پیش شده و با مسواک زدن خونریزی میکنند.

بهتر است از مسواک نرم (Soft) مواد دارنده کلسیم ، پروتئین و ویتامین C و در صورتی که فشار خون بالا ندارید آب نمک غرغره کنید.

هر چند حاملگی باعث پوسیدگی دندان نمی شود، بهتر است مصرف کربوهیدرات ها و مواد شیرین در این دوران محدود شود.

تغییرات هورمونی باعث بیماری های لثه میشود.

التهاب لثه از شایع ترین بیماری های مخاط دهان در حاملگی است که به علت عدم رعایت بهداشت دهان و دندان به وجود می آید.

همچنین تهوع و استفراغ حاملگی موجب افزایش ترشح اسیدی دهان و آسیب بافت های لثه و دندان می شود.

این ناراحتی از ماه دوم یا سوم بارداری شروع شده، در ماه هشتم به اوج خود می رسد و پس از ان کاهش یافته یا تغییر نمیکند.

بیماری لثه در بارداری از یک التهاب ساده تا پیدایش توده هایی در آن متغیر است.

این توده ها هرچند بعد از زایمان پسرفت میکنند ولی در صورت بوجود آمدن ویزیت دندانپزشک الزامی است .

 

  • خواب

در ابتدای حاملگی ، کم و بیش مشکل کم خوابی دیده می شود .

تا جایی که میتوانید استراحت کنید ، حتی یک چرت کوتاه نیمروزی بسیار دلچسب است.

علت بی خوابی در اواخر حاملگی ، تنگی نفس ناشی از فشار رحم و اضطراب مادر است؛

سعی کنید زیر سرتان را با بیش از یک بالش پر کنید و از راه رفتن سریع و تند بالا رفتن از پله ها اجتناب ورزید.

رعایت موارد زیر میتواند در بهبود کیفیت خواب موثر باشد:

-پیاده روی در هوای پاک و خنک

-حمام دوش آب گرم

-نوشیدن یک لیوان شیر تازه

-خواندن کتاب

-گوش دادن به یک موسیقی ملایم قبل از خواب

 

  • خلق و خو

نوسان احساساست عاطفی مادر، انعکاسی از نوسان های هورمونی است.

زمانی شاد و پر انرژی و زمانی نگران و پژمرده است.

پس از سه ماه اول، تعادل و توازن هورمونی برقرار می شود مادر هم احساس طراوت و شادمانی بیشتری می کند.

به هر حال بیان کردن نگرانی ها و درد دل دوستانه با یک فرد صمیمی ، به او آرامش میدهد.

علاوه بر آن دیدن تصاویر سونوگرافی و شنیدن صدای قلب جنین اطمینان بخش است.

مطالعات علمی اخیر نشان داده که یک ارتباط قوی عصبی بین افکار مادر و جنین وجود دارد.

بنابراین در صورت ترس،افسردگی و نومیدی در حاملگی، نه تنها در این دوران لذتی نمی برید بلکه جنین هم بی قرار میشود.

هنگام اضطراب  بیشتر کتاب بخوانید ، آرام باشید.

هرگاه فکرتان پریشان شد به خاطر بیاورید که تا چندی بعد ، صاحب کودکی زیبا، سالم و شاداب خواهید شد.

گاهی مادر به علت ترس از سقط یا زایمان زودرس ، گرایشی به روابط جنسی ندارد و مدام در حال استرس است .

برعکس گاهی روابط عمیق و دوستانه ای بین زن و مرد به وجود آمده و در دل عشق اولیه یک عشق جدید پدیدار می شود.

مراقبت های قبل از عمل لاپاراسکوپی

آمادگی قبل از عمل جراحی (لاپاراسکوپی)

هیچ عمل جراحی بدون خطر نیست.

بیمار نقش مهمی برعهده دارد،به خصوص زمانی که وقت عمل از قبل تعیین شده باشد نقش بیمار پررنگ‌تر می‌شود.

بهتر است پزشکتان را در جریان هر نوع آلرژی ، سابقه بیماری یا درمانی قرار دهید.

اگر افراد نزدیک خانواده تان دچار مرگ زودتر از ۶۰ سالگی بوده‌اند را نیز عنوان کنید.

در خصوص تغذیه و سبک زندگی خود از قبیل مصرف دارو الکل سیگار و غیر با پزشکتان صحبت کنید.

به تغذیه تان اهمیت ویژه‌ای بدهید.

در برخی موارد لازم است که از چند روز و حتی چند هفته قبل از عمل جراحی تغذیه خاصی داشته باشید.

در حال کلی توصیه می‌شود که از مصرف مواد غذایی سنگین در شب قبل از عمل خود داری کنید.

روز قبل از عمل ناهار را کامل کنید و شام غذای سبک ولی مقوی مانند سوپ جوجه ، سوپ ماهیچه میل کنید.

از مواد غذایی سالم و سرشار از ویتامین‌ها و مواد معدنی استفاده کنید.

در این صورت احتمال بروز عوارض جانبی به حداقل رسیده و روند بهبودی با سرعت بالاتری خواهد شد.

نتایج یک پژوهش نشان می‌دهد داشتن رژیم غذایی کم چرب از چند هفته قبل از عمل باعث کاهش شدت عوارض جانبی جراحی می‌شود، چون بافت‌های چربی تاثیر زیادی در بروز التهاب های بدن دارد.

مدت زمان ناشتا بودن را رعایت کنید.

حداقل از ۶ تا ۸ ساعت قبل از رفتن به اتاق عمل ناشتا باشید تا احتمال بالا آمدن اسید معده و ورود آن به ریه ها حین بیهوشی کمتر شود.

استعمال سیگار و قلیون مشروب حداقل از دو هفته قبل از عمل ترک شود.

احتمال بروز عوارض جانبی عمل جراحی در سیگاری ها ۳ برابر بیشتر است.

این افراد معمولاً دو تا پنج روز بیشتر بستری می‌شوند.

دخانیات مشکلات تنفسی قلبی عوارض جراحی مانند عفونت زخم را افزایش می‌دهد.

توصیه می‌شود قبل از انجام عمل جراحی سیگار کنار گذاشته شود.

بهتر است سیگار حداقل ۶ ماه قبل از عمل به طور کامل تعطیل شود.

عدم استعمال دخانیات قبل از جراحی نیز مفید است به خاطر این که با کاهش میزان co۲ اکسیژن رسانی بهتر صورت می گیرد.

 از لاک و رژ لب استفاده نکنید.

پوست می‌تواند نشانه‌ای برای تجمع میکروب‌ها باشد.

لازم است شب قبل از عمل بیمار دوش بگیرد با صابون های ضد عفونی کننده بدن خود را شستشو دهد.

بیمار ناخن های دست و پا را بگیرد ، دندانها را مسواک بزنند.

جواهر آلات، انگشتر، دستبند، ساعت، گردنبند، عینک، لنز چشم و پروتز را پیش از عمل از بدن خود جدا کنید.

خانم‌ها لاک و آرایش خود را پاک کند.

از خود درمانی پرهیز شود.

از مصرف خودسرانه داروها مانند داروهای ضد اسید معده، خواب آور و آرام بخش، مسکن ها حداقل از ۱۵ روز قبل از عمل پرهیز شود.

در خصوص داروهایی که مصرف کرده اید با پزشک و جراح خود صحبت کنید چون امکان تداخل دارویی وجود دارد.

مصرف داروهایی مانند آسپیرین، ویتامین E  و یا داروهای ضد انعقاد که باعث رقیق شدن خون میشوند و احتمال خونریزی را بالا میبرند.

داروهای گفته شده از دو هفته قبل جراحی با مشاوره پزشک جراح قطع شوند.

توجه کنید که منظور از داروها حتی ویتامین ها مانند ویتامین E ، مکمل ها و داروهای گیاهی نیز است.

 

اگر دو سه روز قبل عمل دچار مشکلاتی مانند تبخال ، سرماخوردگی ، آنفولانزا ، برونشیت ، آنژین ، عفونت ادراری و غیره شدید ، تاریخ عمل را تغییر دهید.

به طور کلی :

  • آخرین سونوگرافی ، سی تی اسکن ، یا M.R.I انجام شده را حتما روز عمل به همراه داشته باشید.
  • به مدت ۶-۸ ساعت چیزی نخورید و نیاشامید. خالی بودن معده ، احتمال تهوع طی عمل جراحی و بعد آ عمل را کاهش میدهد.
  • از ۲-۳ روز قبل از عمل روزی دوبار اجابت مزاج داشته باشید.
  • از ۲ روز قبل عمل ناف با بتادین شسته شود.
  • محل برش ها را تمیز و خشک نگه دارید. برای تمیز کردن آن ها می توانید از آب و صابون استفاده کنید.
  • محل عمل را شب قبل از عمل فقط با ریش تراش برقی شیو نمایید.
  • داروهای زیر از سه روز قبل عمل جهت آماده سازی روده طبق دستور میشود.
  • هر ۸ ساعت دو قاشق غذاخوری همراه با اب فراوان             Gel Laxi – gel
  •   حتما جهت جلوگیری از بروز تبخال از هفته قبل عمل روی لب ها و همچنین محل هایی که سابقه تبخال وجود دارد پماد استعمال شود.
  • ژل مترونیدازول شب ها یک اپلیکاتور داخل واژن از سه شب قبل عمل ( دختر خانم هایی که ویرجین هستند نیازی نیست. )

مراقبت های بعد از عمل لاپاراسکوپی

مراقبت های بعد از لاپاراسکوپی

درد

  • پس از عمل ممکن است درد جزئی و کبودی در ناحیه برش ها داشته باشید.
  • ممکن است به علت استفاده از گاز Co2 حین عمل ، در ناحیه شانه ها و قفسه سینه درد داشته باشید که این درد طی چند روز خود به خود از بین خواهد رفت.
  • ممکن است به علت استفاده از لوله راه هوایی در ناحیه نای و گلو درد داشته باشید که مصرف آب نبات و یا قرص‌های گلو می تواند به کاهش درد کمک کند.
  • طبیعی است که به علت بیهوشی حالت تهوع داشته باشید.
  • استفاده از گرما یا سرما نظیر حمام آب گرم، کمپرس گرم یا سرد می تواند درد را کاهش داده و کنترل کند.
  • تغییر وضعیت می تواند به تخفیف درد و ناراحتی شما کمک کند.
  • دو روز اول پس از جراحی داروهای مسکن ( دیکلوفناک مقعدی ) برای شما تجویز می شود، حین درد می توانید از آنها استفاده کنید.

تغذیه

  • شب بعد از جراحی غذاهای سبک مصرف کنید سپس در روزهای بعد رژیم پرکالری پُر پروتئین داشته باشید.
  • غذای سالم غذای با فیبر بالا مثل سبزیجات و میوه نان و غلات است.
  • روز اول بعد از عمل، مصرف مایعاتی چون آب سیب، لیموناد زنجبیلی و غذاهای سبک مانند نان قندی، نان تست از ناراحتی معده جلوگیری می کند.
  • مایعات بسیار فراوان بنوشید.
  • هر روز حداقل ۵ عدد میوه و سبزیجات تازه استفاده کنید.
  • بهتر است به مدت ۴۸ ساعت از نوشیدن نوشابه های گازدار خودداری کنید.
  • از مصرف سیگار و الکل اجتناب کنید.
  • هفته اول بعد از عمل روزی یک بار اجابت مزاج داشته باشید.

پانسمان

  • روز اول بعد جراحی نباید باند از روی زخم برداشته شود اما روز بعد از جراحی می توانید بانداژ روی زخمها را بردارید.
  • ۲۴ ساعت بعد از جراحی دوش گرفتن مانعی ندارد.
  • خیس شدن محل زخم ایرادی ندارد اما بعد از دوش گرفتن به آرامی و با سشوار این نواحی را خشک کنید.
  • رطوبت در محل زخم می تواند منجر به ایجاد عفونت در محل زخم شود.
  • سه روز بعد از جراحی چسب جراحی را از روی زخم تن جدا کنید.

فعالیت

  • بعد از لاپاراسکوپی فرد اجازه رانندگی تا یک هفته ندارد.
  • بعد از لاپاراسکوپی از لباسی استفاده کنید که تنگ نباشد و با شکم و زخم هایتان تماسی نداشته باشد.
  • به مدت یک هفته از ورزش کردن و بلند کردن اجسام سنگین اجتناب کنید.
  • استفاده از جوراب واریس بالای ران حداقل تا یک ماه پس از عمل الزامی می باشد.
  • روزانه به ازای هر دو ساعت استراحت ۱۵ دقیقه راه بروید.
  • فشار به عضلات شکم می تواند باعث به وجود آمدن فتق شکم شود .
  • تا یک ماه بعد از عمل از شکم بند بعد از جراحی استفاده کنید.
  • ورزش های شکمی بعد از سه ماه شروع شوند.
  • به طور منظم پیاده روی کنید.
  • اگر قبل از لاپاراسکوپی و ورزش نمی گردید فعالیت‌های خود را به تدریج افزایش دهید.
  • از انجام فعالیت های سنگین و ورزش اجتناب کنید ، پزشک زمانی را که می توانید فعالیت های روزمره خود را از سر بگیرید به شما یادآور خواهد شد.

سکس

  • نزدیکی بعد از دو ماه بلامانع است.
  • طبیعی است که تا چند روز پس از جراحی در بیماری های زنان خونریزی خفیف واژینال وجود داشته باشد.

علائم اورژانس

  • در صورت مشاهده دردهای شدید شکمی، تهوع و استفراغ طولانی، خونریزی شدید واژینال و یا خونریزی در محل برش، درد در هنگام دفع ادرار یا مدفوع و تب بالای ۳۸ درجه باید سریعاً به پزشک خود مراجعه کنید.